Mal Varlığı Haczi Nedir?
Mal varlığı haczi, borçlunun kendisine ait taşınır veya taşınmaz mal varlığının icra organları tarafından tespit edilmesi ve alacağın karşılanması amacıyla satışa çıkarılması sürecidir. Araç haczi ve gayrimenkul haczi en sık karşılaşılan mal varlığı haczi türlerindendir.
Araç (Taşıt) Haczi
Araç Haczinde Süreç Nasıl İşler?
- Araç Tespiti: Alacaklı, borçlunun adına kayıtlı araçları Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarından öğrenebilir.
- Haciz Şerhi: İcra müdürlüğü talebi üzerine araç üzerine tescil şerhi konur; bu aşamada araç satılamaz veya devredilemez.
- Fiili Haciz: İcra memurları aracı borçlunun elinden alır ya da araç sahibine emanet olarak bırakılabilir.
- Değer Tespiti: Uzman bilirkişi tarafından aracın piyasa değeri belirlenir.
- Açık Artırma: Araç, belirlenen değer üzerinden açık artırmayla satışa çıkarılır.
Araç Haczinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Aracın üzerinde başka kişiler lehine rehin veya ipotek varsa bu öncelikli alacaklılar önce tatmin edilir.
- Satış bedelinin borcu karşılamaması halinde icra takibi devam eder.
- Leasing veya kredi ile alınmış araçlarda finansman kuruluşunun hakları saklıdır.
Gayrimenkul (Taşınmaz) Haczi
Gayrimenkul Haczinde Süreç Nasıl İşler?
- Tapu Sorgulaması: İcra müdürlüğü Tapu Müdürlüğü nezdinde borçluya ait taşınmazları tespit eder.
- İpotek/Haciz Şerhi: Tapu kütüğüne haciz şerhi işlenerek taşınmazın devri engellenir.
- Kıymet Takdiri: Gayrimenkulün değeri resmi bilirkişi aracılığıyla belirlenir.
- İhale İlanı: Satış, en az iki kez gazete ilanıyla duyurulur.
- İhale: Belirlenen günde açık artırma yoluyla satış gerçekleştirilir.
İhale Bedelinin Dağıtımı
Gayrimenkul ihale bedeli şu sırayla dağıtılır:
| Öncelik | Alacaklı |
|---|---|
| 1. | Taşınmaz üzerinde ipoteği olan alacaklılar |
| 2. | Haciz şerhi olan diğer alacaklılar (sıra ile) |
| 3. | Genel haciz alacaklıları |
| 4. | Artakalan tutar borçluya iade edilir |
Borçlunun İkamet Ettiği Ev Haczedilebilir mi?
Evet, borçlunun oturduğu konut haczedilebilir; ancak bu konuda bazı önemli istisnalar ve sınırlılıklar söz konusudur:
- Aile konutu niteliğindeki tek konut için ek güvenceler mevcuttur.
- Borçlunun hacze itiraz etme ve kıymet takdirine itiraz etme hakkı bulunmaktadır.
- İhale bedeli borç miktarını karşılamıyorsa ihalenin iptali talep edilebilir.
Sonuç
Araç ve gayrimenkul haczi, maddi açıdan ağır sonuçlar doğurabilen süreçlerdir. Bu nedenle borçlular, tüm aşamalarda haklarını aktif biçimde kullanmalı; itiraz ve şikayet yollarına başvurmaktan kaçınmamalıdır.